Steeds beter je gewoonten veranderen

Ik schreef eerder al verschillende keren over ‘nudging’ en over gewoonten. We zijn de som van onze gewoonten zegt Anthony Robbins volgens mij. Stephen Covey had het over ‘7 gewoonten’ die van iedereen de meest succesvolle variant van zichzelf zouden maken. Op dit moment staat ‘Steeds beter, verander je gewoonten, verander je leven’ van Gretchen Rubin erg hoog op de bestsellerlijst. Gretchen schreef eerder over gelukkig worden en ondervond daarbij dat gelukkige mensen gelukkige gewoonten hebben. Maar vaak genoeg WETEN we wel wat ons gelukkig maakt, maar DOEN we het niet.

Waarom is dat? Volgens Gretchen zijn er grofweg vier karaktertypen die bepalen of je je wel of niet aan je nieuw voorgenomen gedrag doet houden. Ken je je type dat kan je jezelf helpen door wat bij jouw type horende hulpstructuren aan te leggen. Op Gretchen’s site kan je deze test doen.

image

Gretchen noemt de typen:

1. de volhouder: voldoet aan externe verwachtingen, vodoet aan interne verwachtingen. Heeft to do list, werkt volgens planning. Volhouders hebben behoefte aan duidelijke verwachtingen.

2. de vrager: verzet zich tegen externe verwachtingen, voldoet aan interne verwachtingen. Pas als ze zelf het nut van de regel zien, doen ze er iets mee. Vragers vinden hun eigen mening beter dan die van een deskundige.

3. de plichtsgetrouwe: voldoet aan externe verwachtingen, verzet zich tegen interne verwachtingen. plichtsgetrouwen houden zich aan externe deadlines, hebben zelfs externe triggers nodig voor dingen die ze graag doen.

4. de rebel: verzet zich tegen externe en interne verwachtingen, willen een keuze hebben. Rebellen verzetten zich tegen gewoonten. Ze verzetten zich niet alleen tegen ‘overheersing’ maar ook tegen zelfbeheersing.

Herken je jezelf in alle typen? Logisch, want ze overlappen. Handig is om te weten welk type je meest dominante type is.

Om gewoonten te veranderen heb je volgens Gretchen allerlei strategieën nodig, maar de belangrijkste 4 zijn: monitoring, basis, planning en verantwoording. Natuurlijk is per bovengenoemd type een of meer van deze strategieen extra nuttig.

Met monitoring bedoelt ze dat het handig is om je gewoonte meetbaar te maken bv de afspraak met jezelf ‘ iedere ochtend 10 minuten op de crosstrainer’ en feedback op je gewoonte te creeren, bijvoorbeeld door een dagboekje bij te houden. Denk aan een eetdagboek of een stappenteller. Ze zegt hierover: ‘Door jezelf de maat te nemen word je je van jezelf bewust, en door zelfbewustzijn wordt je zelfbeheersing sterker’.

Met basis bedoelt ze dat bepaalde andere gewoonten je kunnen helpen om andere gewoonten vol te houden. Ze zegt daarover: ‘Zelfbeheersing brengt zelfbeheersing voort en verandering moedigt verandering aan. Het tegenovergestelde is ook waar: onwenselijke gewoonten vormen vaak een cluster en versterken elkaar’. 

De gewoonten die ze als ‘basis’ ziet die andere goede gewoonten steunen, zijn: slapen, bewegen, goed eten en drinken en orde scheppen in de chaos.

Hoe moet het nou als je juist dat eten en bewegen wil veranderen? Hierover zegt ze dat omdat hersenen voedsel nodig hebben om impulsen in goede banen te leiden, je juist moet eten om impulsief overeten te voorkomen. Zorg dus dat je geen honger krijgt, maar blijf honger voor met regelmatig tussendoortjes nemen. (Als je gevoelig bent voor impulsief overeten).

Over bewegen zegt ze dat we geneigd zijn direct als een idioot naar de sportschool te rennen voor uitputtende sessies, maar dat regelmatig wat wandelen beter vol te houden is en daarom meer zoden aan de dijk zet. Van mensen die aan een trainingsprogramma beginnen houdt ongeveer de helft het na een half jaar voor gezien, terwijl de mensen die een bewegingsroutine introduceren die bij hun temperament en dagschema past, het gemakkelijker volhouden. Een avondmens moet bijvoorbeeld niet vroeg op willen staan om te gaan bewegen, dat gaat hem niet worden.

Met planning bedoelt ze dat een geplande gewoonte zoals ‘ik wandel iedere dag van en naar het station’ beter werkt dan ‘vaker de trap nemen’. Vaste gewoonten zoals ‘ ik ga op maandag, donderdag en zondag naar de sportschool’ werken bovendien beter dan gewoonten waarbij besluitvorming mogelijk is, zoals ‘ik ga drie keer per week naar de sportschool’.

Met verantwoording maakt ze gebruik van het principe dat we als we denken dat er iemand naar ons kijkt, ons beter gedragen. Het succes van coaches, personal trainers, etc ligt hem ook in dat je als het ware verantwoording aflegt aan die persoon. Maar ook door hardop tegen je collega’s te roepen dat je voorlopig geen taart eet, krijg je dat je erop aangesproken wordt als je het toch doet. Volgens Gretchen werkt de verantwoording het beste als de persoon aan wie je hem aflegt geen hechte band met je heeft, de verantwoording wederzijds werkt of hij of zij betaald wordt om als verantwoordingspartner op te treden.

Voor mij werkt -buiten het gezond leven om- een afspraak die ik heb met een mede-coach om regelmatig samen koffie te drinken waarbij we even terugkomen op de verschillende uitdagende klussen die we voor onszelf voor in de tussentijd bedacht hadden, heel erg goed. Als ik die verantwoordingspartner niet had, had ik zeker nog niet meer dan 60 blogs geschreven op deze site, maar ook verschillende lastige gesprekken, eerste stappen of andere hobbels zou ik nog níet genomen hebben. Denk ik zomaar….

 

 

2 gedachten over “Steeds beter je gewoonten veranderen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>